Welsh talent shines at the 20th edition of the LGBTQ+ Iris Prize at Opening Night and beyond

• Big Welsh names feature at this years Iris Prize, including Tom Cullen, Norena Shopland, Stifyn Parri, and Bad Wolf
• Llinos Lee from S4C’s Heno is the host for Opening Night
• Four films made in Wales feature for the first time at Opening Night
• Welsh talent highlighted in new feature film Black Church Bay, in Best British shortlist, during Industry Day, and at three public Iris Talks
• "This year is another example of amazing films featuring LGBTQ+ stories from people starting their working life in film to those who are at the top of their game.” Berwyn Rowlands
Welsh talent is in abundence at the 20th edition of the Iris Prize LGBTQ+ Film Festival – a celebration of global stories and Cardiff charm. Traditionally, Opening Night is the showcase for new Welsh filmmaking, and this year is no exception, as the week-long festival opens in two Cardiff city Centre venues – St David’s Dewi Sant, and Cineworld Cardiff – with the promise of more Welsh highlights during the following seven days.
Heledd Fychan MS, Cabinet Secretary for Culture and Sport, said: “The Iris Prize LGBTQ+ Film Festival is a powerful celebration of storytelling, representation and creativity. This year's programme highlights the strength of Welsh talent alongside diverse voices from around the world, demonstrating how a festival rooted in Wales can make a truly international impact. Creative Wales is proud to support Iris Prize in creating opportunities for LGBTQ+ storytellers, championing Welsh talent and helping our screen and creative industries flourish globally.”
The line-up for the Opening Night of the BAFTA and BIFA qualifying film festival in Cardiff, which takes place between the 12 and 18 of October, starts with the unveiling of the Pink Portraits 2026, celebrating LGBTQ+ colleagues whose experiences and individuality help shape the BBC in Wales. Featuring 19 people from across the organisation, the project is produced by BBC Cymru Wales in partnership with Iris Prize and Ffotogallery. This year the photographs have been created by Cardiff-born creative Harrison Williams.
As the celebrations move to Cineworld, Llinos Lee from S4C’s Heno returns to help create new memories as she guides us through a fabulous programme of shorts and an opportunity to meet the creative talents involved. Guests attending Opening Night will be offered drinks and snacks by TGI Fridays, and following the showcasing of the four Welsh films, the party will continue in the top floor bar at Cineworld.
From the four new films made in Wales screening on Opening Night, to the Welsh premiere of Black Church Bay by Welsh-Irish director Rhys Marc Jones, the Welsh connection for Iris is strong throughout the jury (S4C’s Sara Peacock chairs the Iris Prize jury, along with jury member Rebecca Hardy, Director of BAFTA Cymru, and Guto Rhun sits on the Best British jury), Best British shortlist, Iris Talks, and Industry Day.
Iris Prize Festival Director Berwyn Rowlands said: "Opening night is always an opportunity for the festival to highlight Welsh Talent. This year is another example of amazing films featuring LGBTQ+ stories from people starting their working life in film to those who are at the top of their game. The opening is also a chance to party although it is technically still a school night!"

The following Welsh films will be shown on Opening Night:

  • Love Is Not An Emotion Dir. Will Collins. Wales, UK. 2026.
In a time where AI’s prevalence cannot be ignored; an unlikely romance brews between Archie and Rory. Navigating a relationship isn't always easy, but how does love work when one of you is an android? Will Collins is a queer, non-binary, director/writer and graduate of Performance and Media at the University of South Wales. They have had many roles working on a range of productions and live events for companies such as S4C, Clerkenwell Films/Channel 4 and It’s My Shout/BBC Cymru Wales.
  • Cranogwen a Fi Dir. Mari Izzard. Wales, UK. 2026.
When anxious Nia struggles to find her place at university, she accidentally summons Cranogwen, the famously outspoken 19th-century Welsh poet, sailor, and unapologetic lesbian, to help her. From Bridgend, Mari Izzard's work champions bold female, working-class voices with humour and heart. A fluent Welsh speaker, she works in both Welsh and English, exploring complex and difficult themes through a sharply comedic lens. Living with an invisible disability and as a neurodiverse artist, Mari brings lived experience, emotional precision and wit to her work, placing underrepresented perspectives at the forefront of stories. Cranogwen a Fi is Mari’s directorial début.
  • Wear I Am Dir. Vicky Morton. Wales, UK. 2026.
When a request for gender-affirming clothing reaches grassroots charity TIN Wardrobe, a donated parcel begins a journey across the Irish Sea. Wear I Am follows its path, exploring identity, resilience and chosen family while celebrating gender euphoria and grassroots solidarity within the trans, non-binary and intersex community. Vicky Morton is a Welsh documentary filmmaker and co-founder of Red Mountain Films. Their visually driven work explores identity, community and underrepresented voices. Their latest documentary, Wear I Am, was supported by the Iris Prize LGBTQ+ Documentary Film Fund. Recently, Vicky was also selected for the 2026 Sheffield DocFest Filmmaker Challenge and the 2025 Ffilm Cymru Wales delegation to IDFA.
  • BTS - Pink Portraits 2026 Shot and edited by Kole Parrott
A behind-the-scenes look at the production of the Pink Portraits 2026, produced by Iris Prize and Ffotogallery in partnership with BBC Cymru Wales.
  • Also showing is Try , the first film directed by Lewis Bayley (UK. 2026).
Sam arrives at the wake of his closeted boyfriend, Joe, who has recently passed away. Overhearing Joe's friends mention a girlfriend, Sam spirals into doubt. Finding refuge in the locker room with Joe's belongings, he is unexpectedly joined by Joe’s mother, Tia, who has no idea who he is. Try marks Lewis Bayley’s directorial debut, transitioning from producing, most recently co-producing the short Shrike. He's in active development on several queer film/TV projects. Previous credits include RTS-nominated Missed Conceptions and Kodak award-winning Greatest Adventure of All. As a, Iris Talks programmer, he has also interviewed Roger Deakins and Adjoa Andoh.

The Welsh showcase doesn’t stop at Opening Night.

During the course of the week, Iris Prize delegates will be able to watch the Best British shortlisted Please Mistress, made in Wales by Alia Ramna, who returns to Iris following a starring role in Cardiff-based Sobia Bushra’s Trailblazers, which featured in the 2025 Best British shortlist. Please Mistress is based on lived experience, this darkly funny film traces Ayesha’s dive into online sex work. Varied interactions with her invisible clientele help her find her power as a trans woman.
Black Church Bay by Welsh-Irish director Rhys Marc Jones has its Welsh premiere at Iris, and stars Welsh actor Tom Cullen as a conflicted teacher dealing with the consequences of a sixth-former (Joe Locke) disappearing. It follows the immediate aftermath of the event, exploring the lengths a person might go to hide their true self - to save their skin at the expense of their soul.
Iris Talks features two Welsh language sessions: Queer Archive: In or Out? hosted by Paul “Stumpy” Davies, with a panel that includes Guto Rhun and Sara Peacock; and Queer Welsh Creativity: What’s Out There? hosted by Dan Huw Bowen, the co-founder and Events Producer at The Queer Emporium, with guests including Leo Drayton and Liam J Edwards. A third Iris Talks Beyond the Tropes: Lesbians, Representation and Cinema will be chaired by Iris Prize Intern and Cardiff University student Emma Sansum, with Welsh historian and writer Norena Shopland and filmmaker Rachel Dax in conversation.
Industry Day 2026 is full of talent and we are pleased that Cardiff-based Bad Wolf’s Emma Obank is joining us for the session on Navigating Funding and Development, along with Cardiff-based Celi Fowler, and Film4’s Alice Whittemore, who previously worked as a BFI Network Manager at Film Cymru. Allison Dowzell, Chair of RTS Cymru Wales, and Managing Director of Screen Alliance Wales has boarded the Industry Day as Chair of the Steering Group, Maggie Russell (Chair of the Arts Council of Wales) will give the keymote address, and Lisa Baker, the writer of the much-acclaimed Madfabulous joins the panel for Lessons from the Feature Frontline.

Iris Prize returns for the 20th edition on Monday 12 October until Sunday 18 October, with the support of the BFI National Lottery Audience Projects Fund, awarding National Lottery Good Cause funding.

The main festival sponsors are: The Michael Bishop Foundation; The Welsh Government via Creative Wales; the BFI awarding funds from The National Lottery; Ffilm Cymru Wales; Film4; University of South Wales; Co-op Respect; Ymddiried - Media Grants Cymru, Bad Wolf; S4C; British Council Wales; Gorilla Group; Pinewood Studios; Attitude Magazine; Diva Magazine; Movie Marker; The Ministry Venues, and Transport for Wales. The festival also works in partnership BAFTA Cymru, Pride Cymru, and Visit Cardiff.

Talent o Gymru yn disgleirio yn 20fed rhifyn Gŵyl Ffilm LHDTQ+ Gwobr Iris – o’r Noson Agoriadol ymlaen

  • Mae enwau mawr o Gymru yn ymddangos yng Ngwobr Iris eleni, gan gynnwys Tom Cullen, Norena Shopland, Stifyn Parri a Bad Wolf
  • Llinos Lee o raglen Heno S4C fydd yn llywio'r Noson Agoriadol
  • Mae pedair ffilm a wnaed yng Nghymru yn cael eu dangos am y tro cyntaf ar y Noson Agoriadol
  • Tynnir sylw at dalent o Gymru yn y ffilm newydd Black Church Bay, yn y rhestr fer ar gyfer y Wobr Gorau Ym Mhrydain, yn ystod y Diwrnod Diwydiant, ac mewn tri digwyddiad cyhoeddus Sgyrsiau Iris
  • "Mae eleni yn enghraifft arall o ffilmiau gwych sy'n cynnwys straeon LHDTQ+ gan bobl sydd newydd ddechrau eu gyrfaoedd ym myd ffilm a'r rhai sydd ar frig eu crefft." Berwyn Rowlands
Mae digonedd o dalent o Gymru i'w gweld yn yr 20fed rhifyn o Ŵyl Ffilmiau LHDTQ+ Gwobr Iris – dathliad o straeon byd-eang a swyn Caerdydd. Yn draddodiadol, y Noson Agoriadol yw'r llwyfan ar gyfer ffilmiau newydd o Gymru, ac nid yw eleni'n eithriad, wrth i'r ŵyl wythnos o hyd agor mewn dau leoliad yng nghanol dinas Caerdydd – St David’s Dewi Sant a Cineworld Caerdydd – gyda'r addewid o ragor o uchafbwyntiau Cymreig yn ystod y saith diwrnod dilynol.
Dywedodd Heledd Fychan AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon: “Mae Gŵyl Ffilmiau LHDTQ+ Gwobr Iris yn ddathliad pwerus o adrodd straeon, cynrychiolaeth a chreadigrwydd. Mae rhaglen eleni yn tynnu sylw at gryfder talent Gymreig ochr yn ochr â lleisiau amrywiol o bob cwr o'r byd, gan ddangos sut y gall gŵyl sydd â'i gwreiddiau yng Nghymru gael effaith wirioneddol ryngwladol. Mae Cymru Greadigol yn falch o gefnogi Gwobr Iris wrth greu cyfleoedd i adroddwyr straeon LHDTQ+, hyrwyddo talent Gymreig a helpu ein diwydiannau sgrin a chreadigol i ffynnu ar raddfa fyd-eang.”
Mae rhaglen Noson Agoriadol yr ŵyl ffilmiau yng Nghaerdydd – sy’n rhoi cymhwysedd ar gyfer gwobrau BAFTA a BIFA ac yn cael ei chynnal rhwng 12 a 18 o Hydref – yn cychwyn gyda datgelu Portreadau Pinc 2026. Mae’r prosiect hwn yn dathlu cydweithwyr LHDTQ+ y mae eu profiadau a’u hunigoliaeth yn helpu i lunio’r BBC yng Nghymru. Yn cynnwys 19 o bobl o bob rhan o’r sefydliad, cynhyrchwyd y prosiect gan BBC Cymru Wales mewn partneriaeth â Gwobr Iris a Ffotogallery. Eleni, crëwyd y ffotograffau gan yr artist creadigol Harrison Williams, sy’n hanu o Gaerdydd.
Wrth i’r dathliadau symud i Cineworld, bydd Llinos Lee o raglen Heno S4C yn dychwelyd i helpu i greu atgofion newydd; bydd hi’n ein tywys drwy raglen wych o ffilmiau byrion ac yn rhoi cyfle i ni gwrdd â’r doniau creadigol sy’n rhan o’r digwyddiad. Bydd gwesteion sy’n mynychu’r Noson Agoriadol yn cael cynnig diodydd a byrbrydau gan TGI Fridays, ac ar ôl dangos y pedair ffilm o Gymru, bydd y parti yn parhau yn y bar ar lawr uchaf Cineworld.
O'r pedair ffilm newydd a wnaed yng Nghymru sy'n cael eu dangos ar y Noson Agoriadol, i berfformiad cyntaf Black Church Bay yng Nghymru – ffilm gan y cyfarwyddwr Cymreig-Gwyddelig Rhys Marc Jones – mae'r cysylltiad Cymreig yn gryf drwy gydol yr ŵyl: o'r panel beirniaid (mae Sara Peacock o S4C yn cadeirio panel Gwobr Iris, ynghyd ag aelod o'r panel Rebecca Hardy, Cyfarwyddwr BAFTA Cymru, ac mae Guto Rhun ar y panel ar gyfer y ffilm fer Orau Ym Mhrydain), y rhestr fer ar gyfer y ffilm fer Orau Ym Mhrydain, a digwyddiadau Sgyrsiau Iris a’r Diwrnod Diwydiant.
Dywedodd Berwyn Rowlands, Cyfarwyddwr Gŵyl Gwobr Iris: "Mae'r noson agoriadol bob amser yn gyfle i'r ŵyl dynnu sylw at dalent Cymreig. Mae eleni'n enghraifft arall o ffilmiau gwych sy'n cynnwys straeon LHDTQ+, gan bobl sydd newydd ddechrau eu gyrfaoedd ym myd ffilm hyd at y rhai sydd ar frig eu crefft. Mae'r noson agoriadol hefyd yn gyfle i ddathlu, er ei bod hi'n dechnegol yn noson ysgol!"
Dangosir y ffilmiau Cymreig canlynol ar y Noson Agoriadol:
  • Love Is Not An Emotion Cyf. Will Collins. Cymru, y DU. 2026.
Mewn cyfnod lle na ellir anwybyddu presenoldeb cynyddol Deallusrwydd Artiffisial, mae rhamant annisgwyl yn datblygu rhwng Archie a Rory. Nid yw llywio perthynas bob amser yn hawdd, ond sut mae cariad yn gweithio pan fo un ohonoch yn android? Mae Will Collins yn gyfarwyddwr ac yn awdur cwiar ac anneuaidd, ac yn raddedig mewn Perfformio a'r Cyfryngau o Brifysgol De Cymru. Maent wedi ymgymryd â nifer o rolau wrth weithio ar amrywiaeth o gynyrchiadau a digwyddiadau byw ar gyfer cwmnïau fel S4C, Clerkenwell Films/Channel 4 ac It’s My Shout/BBC Cymru Wales.
  • Cranogwen a Fi Cyf. Mari Izzard. Cymru, y DU. 2026.
Pan mae Nia, sy'n dioddef o bryder, yn cael trafferth dod o hyd i'w lle yn y brifysgol, mae hi'n galw Cranogwen – y bardd, y morwr a'r lesbiad di-ymddiheuriad o'r 19eg ganrif a oedd yn enwog am ei natur ddigyfaddawd – i'w helpu. Yn wreiddiol o Ben-y-bont ar Ogwr, mae gwaith Mari Izzard yn hyrwyddo lleisiau benywaidd a dosbarth gweithiol dewr, gan gyfuno hiwmor â theimlad. Yn siaradwr Cymraeg rhugl, mae hi'n gweithio yn y Gymraeg a'r Saesneg, gan archwilio themâu cymhleth ac anodd trwy lens gomedi finiog. Fel artist niwro-amrywiol sy'n byw gydag anabledd anweledig, mae Mari yn dod â phrofiad personol, manwl-gywirdeb emosiynol a ffraethineb i'w gwaith, gan roi safbwyntiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol yn ganolog i'w straeon. Cranogwen a Fi yw'r ffilm gyntaf i Mari ei chyfarwyddo.
  • Wear I Am Cyf. Vicky Morton. Cymru, y DU. 2026.
Pan ddaw cais am ddillad sy'n cadarnhau hunaniaeth rhyw at yr elusen gymunedol TIN Wardrobe, mae parsel sydd wedi'i roi yn cychwyn ar daith ar draws Môr Iwerddon. Mae Wear I Am yn dilyn y daith honno, gan archwilio hunaniaeth, gwydnwch a theulu o ddewis, tra'n dathlu ewfforia rhyw a undod cymunedol ymhlith pobl draws, pobl anneuaidd a phobl ryngrywiol. Mae Vicky Morton yn wneuthurwr ffilmiau dogfen o Gymru ac yn gyd-sylfaenydd Red Mountain Films. Mae eu gwaith, sy'n rhoi pwyslais ar ddelweddau, yn archwilio hunaniaeth, cymuned a lleisiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol. Cafodd eu ffilm ddogfen ddiweddaraf, Wear I Am, gefnogaeth gan Gronfa Ffilmiau Dogfen LHDTQ+ Gwobr Iris. Yn ddiweddar, cafodd Vicky hefyd eu dewis ar gyfer Her Gwneuthurwyr Ffilm Sheffield DocFest 2026 ac ar gyfer dirprwyaeth Ffilm Cymru Wales i IDFA yn 2025.
  • BTS - Portreadau Pinc 2026 Wedi'i saethu a'i olygu gan Kole Parrott
Golwg tu ôl i'r llenni ar gynhyrchiad Portreadau Pinc 2026, a gynhyrchwyd gan Wobr Iris a Ffotogallery mewn partneriaeth â BBC Cymru Wales.
  • Yn dangos hefyd mae Try, y ffilm gyntaf a gyfarwyddwyd gan Lewis Bayley (DU. 2026).
Mae Sam yn cyrraedd yn sgil ei gariad clos, Joe, sydd wedi marw’n ddiweddar. Wrth glywed ffrindiau Joe yn sôn am gariad, mae Sam yn mynd i amheuaeth. Wrth ddod o hyd i loches yn yr ystafell loceri gydag eiddo Joe, mae mam Joe, Tia, yn ymuno ag ef yn annisgwyl, nad oes ganddi unrhyw syniad pwy ydyw. Mae Try yn nodi ymddangosiad cyfarwyddol cyntaf Lewis Bayley, gan drosglwyddo o gynhyrchu, ac yn fwyaf diweddar cyd-gynhyrchu’r ffilm fer Shrike. Mae wrthi'n datblygu nifer o brosiectau ffilm/teledu cwair. Mae credydau blaenorol yn cynnwys Missed Conceptions a enwebwyd gan yr RTS a Greatest Adventure of All a enillodd wobr Kodak. Fel rhaglennydd Sgyrsiau Iris, mae hefyd wedi cyfweld â Roger Deakins ac Adjoa Andoh.

Nid yw’r arddangosfa Gymreig yn dod i ben ar y Noson Agoriadol.

Yn ystod yr wythnos, bydd cynrychiolwyr Gwobr Iris yn gallu gwylio Please Mistress – un o’r ffilmiau ar y rhestr fer ar gyfer y Wobr Orau Ym Mhrydain. Cafodd y ffilm ei chreu yng Nghymru gan Alia Ramna, sy’n dychwelyd i Iris yn dilyn prif rôl yn Trailblazers gan Sobia Bushra (o Gaerdydd), a ymddangosodd ar restr fer y Wobr Orau Ym Mhrydain yn 2025. Mae Please Mistress yn seiliedig ar brofiad personol, ac mae’r ffilm hon – sy’n cynnwys hiwmor tywyll – yn olrhain y ffordd y mae Ayesha yn ymroi i waith rhyw ar-lein. Mae rhyngweithio amrywiol â’i chleientiaid anweledig yn ei helpu i ddod o hyd i’w nerth fel menyw draws.
Bydd Black Church Bay, ffilm gan y cyfarwyddwr Cymreig-Gwyddelig Rhys Marc Jones, yn cael ei dangos am y tro cyntaf yng Nghymru yn yr ŵyl Iris. Mae’r actor Cymreig Tom Cullen yn serennu fel athro sy’n wynebu gwrthdaro mewnol wrth iddo ddelio â chanlyniadau diflaniad disgybl chweched dosbarth (Joe Locke). Mae’r ffilm yn dilyn y digwyddiad yn syth ar ôl iddo ddigwydd, gan archwilio’r eithafion y gallai rhywun fynd iddynt i guddio eu gwir hunan – gan geisio achub eu croen ar draul eu henaid.
Mae rhaglen Sgyrsiau Iris yn cynnwys dwy sesiwn yn y Gymraeg: Archif Cwiar: Mewn neu ma’s? dan arweiniad Paul “Stumpy” Davies, gyda phanel sy’n cynnwys Guto Rhun a Sara Peacock; a Creadigrwydd Cymreig Cwiar: Beth sydd ma’s yna? dan arweiniad Dan Huw Bowen, cyd-sylfaenydd a Chynhyrchydd Digwyddiadau yn The Queer Emporium, gyda gwesteion yn cynnwys Leo Drayton a Liam J Edwards. Bydd trydedd sesiwn Sgyrsiau Iris, Y Tu Hwnt i’r Tropau: Lesbiaid, cynrychiolaeth, a sinema, yn cael ei chadeirio gan Emma Sansum – intern Gwobr Iris a myfyrwraig ym Mhrifysgol Caerdydd – gyda’r hanesydd ac awdur Cymreig Norena Shopland a’r gwneuthurwr ffilmiau Rachel Dax yn trafod y pwnc.
Mae’r Diwrnod Diwydiant 2026 yn llawn talent, ac rydym yn falch bod Emma Obank o’r cwmni Bad Wolf (sydd wedi’i leoli yng Nghaerdydd) yn ymuno â ni ar gyfer y sesiwn ar Lywio’r broses o sicrhau cyllid a datblygu prosiectau. Bydd hi’n ymuno â Celi Fowler (o Gaerdydd) ac Alice Whittemore o Film4, a fu’n gweithio gynt fel Rheolwr Rhwydwaith BFI yn Film Cymru. Mae Allison Dowzell – Cadeirydd RTS Cymru Wales a Rheolwr Gyfarwyddwr Screen Alliance Wales – wedi ymuno â’r digwyddiad fel Cadeirydd y Grŵp Llywio; bydd Maggie Russell (Cadeirydd Cyngor Celfyddydau Cymru) yn traddodi’r prif anerchiad; a bydd Lisa Baker – awdur y ffilm hynod boblogaidd Madfabulous – yn ymuno â’r panel ar gyfer y sesiwn Gwersi o'r Rheng Flaen mewn Ffilmiau Nodwedd.

Mae Gwobr Iris yn dychwelyd ar gyfer ei 20fed rhifyn o ddydd Llun 12 Hydref tan ddydd Sul 18 Hydref, gyda chefnogaeth Cronfa Prosiectau Cynulleidfa'r BFI a'r Loteri Genedlaethol, sy'n dyfarnu cyllid Achosion Da y Loteri Genedlaethol.

Prif noddwyr yr ŵyl yw: Sefydliad Michael Bishop; Cymru Greadigol, un o asiantaethau Llywodraeth Cymru sy'n cefnogi'r sectorau creadigol yng Nghymru; y BFI sy'n dyfarnu arian gan y Loteri Genedlaethol; Ffilm Cymru Wales; Film4; Prifysgol De Cymru; Co-op Respect; Ymddiried - Media Grants Cymru; Bad Wolf; S4C; Grŵp Gorilla; Pinewood Studios; Cylchgrawn Attitude; Cylchgrawn Diva; Movie Marker; The Ministry Venues; Trafnidiaeth Cymru; a Chyngor Prydeinig Cymru. Mae'r ŵyl hefyd yn gweithio mewn partneriaeth â BAFTA Cymru, Pride Cymru a Croeso Caerdydd.